Styrax japonicus verdient meer toepassing

Op de omslag van de tweede Arbor Vitae uit 2022 prijkt een foto van Styrax japonicus. Behalve de fraaie geurende bloemen is deze heester interessant omdat de bloeiperiode in juni duidelijk valt na die van de uitbundige voorjaarsbloeiers. De lijst van selecties is indrukwekkend, maar niet altijd is sprake van een meerwaarde boven de gewone zaailingen van de soort.

Het geslacht Styrax, de Storaxboom, telt volgens Plants of the World online 125 soorten. Veruit de meeste soorten komen voor in tropische gebieden vooral in Zuidoost Azië en in Zuid- en Midden-Amerika. China telt 32 soorten. De Naamlijst van Houtige Gewassen suggereert met vijftien soorten dat het geslacht ook in ons land in cultuur ruim vertegenwoordigd is. Naast S. japonicus is het aanbod echter beperkt tot hooguit vijf tot zes soorten.
S. japonicus is een brede heester of kleine boom tot maximaal 10 m hoog. Het blad is langwerpig ovaal en lang toegespitst. De bloeiwijzen zijn hangende trosjes met 3 tot 8 licht geurende klokvormige witte bloemen. De 5 witte kroonbladen zijn aan de basis vergroeid. Ook de eivormige vruchten met blijvende rode kelk hebben sierwaarde. De soort is goed winterhard al kan late nachtvorst soms bladschade geven. Het natuurlijke areaal van S. japonicus omvat grote delen van China en verder Japan en Korea. De introductie in Engeland gebeurde in 1862 door Richard Oldham vanuit Japan. Uit China introduceerde de Franse missionaris Paul Farges in 1898 S. japonicus var. fargesii. Deze introductie heeft groter blad en grotere bloemen. Met een duidelijke harttak wordt het ook een hogere boom dan S. japonicus.

De bloemknoppen van Styrax japonica
Foto: Piet de Jong

Cultivars
De extra sierwaarde van de selecties betreft de groeiwijze – opgaand of treurend, de roze bloemkleur, de grotere bloemen of het donkergekleurde blad. Volstaan wordt hier met enkele voorbeelden. S. japonicus ‘June Snow’ heeft een zuilvormige opgaande groeiwijze. Ze werd geselecteerd door Chris van der Wurff en is in Europa kwekersrechtelijk beschermd. De bekendste selectie met donker blad is S. japonicus ‘Evening Light’. Een andere cultivar met donker blad is ‘Purple Haze’ die volgens ervaringen van Albert Leemreize goed bestand is tegen late nachtvorst. De eveneens donkerbladige S. japonicus ‘Wespelaar’ kan een fraaie herfstkleur krijgen. S. japonicus ‘Pink Chimes’ is een selectie met roze bloemen. Voorbeeld van een treurvorm is S. japonicus ‘Fragrant Fountain’.

Andere soorten
De beperkte betekenis van de soorten die verder in cultuur zijn, wordt onderstreept door het feit dat er geen benaamde selecties van zijn. Styrax obassia is de soort die naast S. japonicus het meest in cultuur is aan te treffen. De soort verschilt van S. japonicus in het grotere afgeronde blad en de grotere trosvormige donzig behaarde bloeiwijzen. Het areaal komt grotendeels overeen met dat van S. japonicus, maar is in China beperkt tot het oosten. Een soort uit Centraal China die sterk gelijkt op S. obassia is S. hemsleyana. Een verschil is het blad met een spitse top. In 2017 werd in Engeland door de Royal Horticultural Society een Award of Garden Merit verleend.

Vruchten van Styrax japonica
Foto: Piet de Jong

S. officinalis is de enige soort van het geslacht in het zuidoostelijke Middellandse Zee gebied en Klein Azië. Van deze soort wordt al heel lang uit de bast storax of storaxbalsem gewonnen. Ook de bast van Liquidambar orientalis levert deze hars. Een onderscheid is wel dat die van S. officinalis de echte storax wordt genoemd en die van L. orientalis de valse. De geur van storax is aangenaam zoet, balsemiek en licht kruidig. In de oudheid al werd de hars gebruikt als wierook, voor het balsemen van de doden en in parfums. S. officinalis is in ons klimaat matig winterhard en vraagt een warme, beschutte standplaats.
S. americanus is een snelgroeiende en echt boomvormende Storax uit het zuidoosten van de VS. Ze groeit vooral op moerasachtige standplaatsen. De bloei is rijk met kleine witte klokjes. Van de overige soorten die soms worden aangeboden zijn te noemen de Chinese soorten: S. confusus, S. dysanthus en S. wuyuanensis.

Excursie Nijmegen, zaterdag 17 september

Excursie Nijmegen, bijzondere laan- en parkbomen, zaterdag 17 september

 De gemeente Nijmegen heeft een sortimentrijk bomen en struikenbestand dat hebben we in eerdere jaren ervaren in de wandelingen met onder andere Cees van der Linden en Teus van Eeten (voormalig medewerker van de gemeente en in 2015 overleden). In grote lijnen lopen we de route die we destijds ook liepen.
10.00 uur Ontvangst Witsenburgselaan (parkeren gratis), start aan de rotonde halfweg de laan!
We volgen een stadswandeling door Nijmegen naar het Valkhofpark met een prachtig uitzicht op de rivier de Waal.
Onderweg volgt een stop met koffie en vlaai.
12.30 uur Lunch in de stad. Er zijn legio mogelijkheden om de lunch te gebruiken, voor elk wat wils, ook is het mogelijk de meegebrachte lunch te nuttigen.
13.30 uur Wandeling door de stad naar het Kronenburgpark en via het park bij de Wedren weer terug naar ons uitgangspunt, de Witsenburgselaan. En wie weet zien we ook die prachtige bomen op het Keizer Karelplein als daar nog aan toe komen.
16.00 uur Afsluiting

Er zijn geen kosten aan deze excursie verbonden.
Organisatie: John Heemskerk en Harry de Coo

Excursie Den Haag, zaterdag 15 oktober

Excursie Den Haag, zaterdag 15 oktober

Op het programma staan twee dendrologisch interessante Haagse parken: het Landengebied Zuiderpark – Doorenbos arboretum en het Westbroekpark.
Het landengebied Zuiderpark – Doorenbos arboretum kent een rijk en interessant sortiment.  Hans Jansen en Piet de Jong gaan ons daar rondleiden. Het Zuiderpark is in 1957 aangelegd en aangeplant onder leiding van directeur openbare werken Simon Doorenbos en bevat een schat aan interessante bomen en struiken.

In de middag bezoeken we het Westbroekpark onder leiding van  2 medewerkers van de openbare groenvoorziening van de gemeente Den Haag. Het park, vernoemd naar de ontwerper Pieter Westbroek is rond 1930 aangelegd in de Engelse Landschapsstijl met bosschages en vijvers. Het park is vooral bekend door het Rosarium, waar de jaarlijkse rozenkeuringen plaatsvinden. Het park bevat  een groot sortiment vaste planten en een sortimentbomen en heesters.

Programma:
9-30 – 10.00 uur               ontvangst bij koffietent op de parkeerplaats met koffie en thee
10.00 uur                            rondleiding in Landengebied Zuiderpark en Doorenbos Arboretum  door Hans Janssen en Piet de Jong
12.30 uur                            Lunch voor eigen rekening, gelegenheid om de zelf meegebrachte lunch op te eten
14.00 uur                            Rondleiding in Westbroekpark door medewerkers van de gemeente Den Haag
16.00 uur                            Afsluiting excursie

Bezoekadressen:
Het Zuiderpark heeft voor auto’s zijn ingang aan de Melis Stokelaan en daar is voldoende gelegenheid om te parkeren. Links bij de ingang van het park en de parkeerplaats  treffen we elkaar bij de kleine snackbar en koffiegelegenheid.
Het Westbroekpark ligt aan de Kapelweg 35. Hier is ook de gelegenheid  voor het drinken van koffie en thee.

Aanmelden: Maximaal 50 deelnemers, aanmelden via de website.
Organisatie: Hans van Selm (06 4603 2678) en Jos Koppen