Ik ben Ad van der Maden, inmiddels 70 jaar en altijd bezig geweest met het verzamelen van planten in allerlei vormen en soorten. In mijn tuin in Dongen staat dan ook een indrukwekkende collectie bomen, struiken, bolgewassen en vaste planten.

Ik kom van een boerenbedrijf waar ik opgroeide met liefde voor het groen. Mijn ouders hadden ook groene vingers. Ik heb de lagere en de middelbare tuinbouwschool gedaan en daarna tien jaar diverse opleidingen gevolgd. Ik ben begonnen in de bloemisterij. Als 12-jarige ging ik in mijn vrije tijd bij een kwekerij aan de slag. Mijn baas was een bloemenkweker in hart en nieren en een gedreven specialist. Van hem leerde ik wat fijne kneepjes van het vak. In die tijd maakte ik met ruitjes van 40 x 60 cm een eigen platte bak voor o.a. wat Geraniumstekje en éénjarige planten. En zo is het begonnen.

Daarna heb ik bij een kweker van grote kamerplanten gewerkt, gevolgd door werken op een boomkwekerij. In mijn jongere jaren heb ik bij de zogenaamde oude rotten uit de boomkwekerij heel veel kennis opgedaan en planten gedeeld. Ik was 14-15 jaar toen ik een studiedag bijwoonde bij Harry van de Laar over de naamgeving van de Ericaceeën. Dat was de aanleiding om alle planten die ik toen had, van de juiste naam te voorzien.

Eind jaren 80 werd ik tuinman/amanuensis op een scholengemeenschap. Daarna werkte ik, tot aan mijn pensioen, bij een werkvoorzieningsschap als werkvoorbereider en uitvoerder. Ik heb veel lezingen gehouden en enkele artikelen geschreven en haalde daar veel voldoening uit. Nog altijd ben ik bezig met verzamelen en, zoals mij ooit is verteld, al staat het nog zo vol, er is altijd wel een plekje voor iets nieuws te vinden.

Vaak vraagt men naar mijn favoriete plant of soort. Dat is zéér moeilijk aan te geven maar de
Idesia polycarpa (Oranjekers), de Lindera’s (Koortsstruik), de Sarcococca’s (Vleesbes) en de Viburnums behoren wel tot mijn favorieten. Maar elke plant heeft zijn schoonheid met zijn eigenaardigheden en met verschillende kenmerken in elk jaargetijde. Zo ben ik dol op herfstkleuren van bijvoorbeeld de Lindera, de Photinia, de Euyonymus en de Viburnums. Ook vele vaste planten geven een fantastische herfstkleur zoals o.a. de Cynanchum en de Vernonia.

In mijn leven ging het groen altijd voor. Met behulp van diverse kwekers heb ik een grote collectie bomen en struiken bij elkaar kunnen brengen. In mijn tuin staan o.a. een aantal Ginkgo’s en Eiken, die in bladgrootte, textuur en herfstkleuren heel verschillend zijn. Er staan ook veel bolgewassen en vaste planten, die weer wat extra kleur aan de tuin geven. Ik vind het belangrijk dat al mijn planten voorzien zijn van een etiket met de juiste wetenschappelijke naam, opdat ook de bezoeker juist wordt geïnformeerd. Planten die écht de moeite waard zijn en nooit door de vinder zijn uitgebracht, neem ik ook graag op in mijn collectie om ze te behouden. Er staan er enkele van in onze collectietuin en mogelijk dat er nog iets mee gedaan wordt, nadat ik ze heb uitgetest. De tijd zal het leren.

Enkele soorten uit de tuin van Ad van der Maden (foto’s: Ineke van Teylingen en Gert Fortgens)

Ik ben Herman Mauritz, 65 jaar en wonend in Randwijk in de Betuwe. Al mijn hele werkzame leven ben ik boomkweker. Meerdere generaties Mauritz hebben zich met het kweken van planten bezig gehouden. Mijn overgrootvader was ook boomkweker. Er is een bordje gevonden uit 1850 van een kwekerij met de naam Mauritz. Ook heeft er een familielid meegewerkt aan de Floriade in Venlo. Ik kom dus uit een boomkwekersfamilie.

Opgegroeid tussen de bomen
Na de lagere school ging ik naar de lagere tuinbouwschool in Kesteren en daarna naar de middelbare tuinbouwschool in Nijmegen. Het kwekersvak zit in mijn genen, ik ben als boomkweker geboren en moest al vroeg mee naar het land. En altijd ging er een fles water aangelengd met zwarte koffie mee. Als je niet wilde werken, werd je naar huis gestuurd, al was het 10 km lopen. Ook ging ik met mijn vader mee naar Boskoop.
Ik heb stage gelopen bij boomkwekerij Schiphorst, wat mij erg gemotiveerd heeft. In die tijd werden daar allerlei soorten coniferen en speciale soorten loofbomen gekweekt. Ik heb een passie voor soorten die een beetje onbekend zijn zoals Albizia en Davidia. Helaas leveren die minder op.

Een stap terug
Ik heb de verandering in de boomkwekerij bewust mee gemaakt. Zo kost het nu meer energie om de grond goed te houden of te krijgen. Er worden meer grondmonsters genomen en bodemscans gemaakt. En alles is kapitaalintensiever geworden.
Ik heb geen spijt van mijn keuze, het boomkwekersvak is een mooi vak. Rond 1984 startte ik met de kwekerij, ik had toen geen idee wat ik als eigenaar van een bedrijf zou kunnen verwachten. Hard werken, maar gelukkig kan ik me goed ontspannen. Langzamerhand is de kwekerij uitgegroeid tot het huidige bedrijf, dat inmiddels grotendeels overgedragen is aan medevennoot Jan en zoon Niels. De opvolging is dus gelukkig geen probleem. Ik kan met een gerust hart achterover leunen in mijn stoel. Dat geeft veel ontspanning. Maar ik heb veel kennis van bomen kweken en blijf het belangrijk vinden om mijn kennis over bijvoorbeeld het voorkomen van ziekten te delen en onderwijs en cursussen te stimuleren.
Ons bedrijf van 20 ha heeft twee specialisaties: de sierbomenteelt in de volle grond en de containerteelt. In de containerteelt hebben we ons ook gespecialiseerd in de vormbomen. We kunnen veel verschillende leivormen maken. Zo hebben we een breed sortiment van zeer uniforme bomen. Nu is het leverseizoen aangebroken en staan er heel veel bomen met pot- of draadkluit klaar om van eigenaar te verwisselen. Op enkele velden staan enten en stammen in een 3 tot 7,5 liter pot klaar om opgekweekt te worden, om daarna in de volle grond te worden opgeplant. Laanbomen worden twee- of driemaal verplant. Drie maal verplantte bomen staan vaak eerst een jaar in een pot, daarna drie jaar in de volle grond en worden dan nog een keer verplant. Dat geeft dikkere bomen met een stamdikte van 14-16 tot 20-25 cm. Ons sortiment bestaat uit ongeveer 150 soorten bomen. Eerst waren dat er wel meer, maar dat leverde jammer genoeg niet genoeg op.

Mijn naam is Mark Bulk, ik ben 56 jaar en boomkweker in Boskoop. Ik heb de Chr. Lagere Tuinbouwschool gedaan en een jaar de Middelbare Tuinbouwschool, beiden in Boskoop. De liefde voor het groen is mij bijna letterlijk met de paplepel ingegoten. Mijn vader was boomkweker en had een voorliefde voor minder bekende planten.

Die liefde heeft zich later verder ontwikkeld door de plekken waar ik heb gewerkt en de mensen die ik heb ontmoet. Zo heb ik in 1987 een half jaar in Schotland op de Rhododendron kwekerij van de familie Cox gewerkt. De toenmalige eigenaar Peter Cox (dit jaar overleden) heeft mij echt geïnspireerd door zijn onmetelijke kennis op het gebied van Rododendrons, maar ook van andere planten. Hij nam mij mee naar een tweede tuin van hem aan de westkust van Schotland (Baravalla) waar hij samen met zijn vriend Peter Hutchinson de meest zeldzame Rododendrons tussen de bomen plantte. Ik vond dat zo’n belevenis, dat ben ik nooit meer vergeten. Tevens heb ik veel ervaring opgedaan bij diverse Boskoopse kwekers. Maar mijn vader en moeder zijn misschien wel de belangrijkste inspirators geweest, omdat ook zij door hun interesse en werk vaak plantenvrienden op bezoek kregen en wij (mijn zus, broer en ik) op vakantie altijd wel een paar tuinen aandeden, voornamelijk in Engeland. Hoewel ik van planten in het algemeen houd, hebben houtige gewassen wel een speciaal plekje in mijn hart en vormen botanische Rododendrons een soort rode draad in mijn leven.

Door de planten heb ik mijn vrouw Anne leren kennen (zij is ook een echte plantenfanaat) en in 2016 is onze zoon Floris geboren. Dus de keuze voor het plantenvak heeft me heel veel gegeven. Door de drukke werkzaamheden en het familieleven gebeurt het minder vaak dan ik zou willen, maar als ik de mogelijkheid heb dan duik ik een botanische tuin in, bezoek binnen- en buitenlandse plantenvrienden of verlies mezelf in de boeken van onder andere Roy Lancaster over bijvoorbeeld ‘Planthunting in China’.

En planten blijven me verbazen. Eén van de opmerkelijke dingen van vorig jaar was dat onze Meliosma veitchiorum eindelijk heeft gebloeid en zaad heeft gezet. Dat was voor ons een opmerkelijk en gelukzalig momentje. Ook ben ik ooit uitgenodigd door een vriend die bij de botanische tuin van Shanghai werkte, om naar China te komen. Hij nam mij onder andere mee naar de Boeddhistische heilige berg Emei Shan in de provincie Sichuan. Deze berg staat binnen de plantenwereld bekend om zijn enorme plantenrijkdom. Niet ver van de top stond er een standje langs het pad waar ze thee verkochten. We zetelden ons op een bankje met uitzicht over de vallei onder ons te midden van honderden bijzondere soorten planten. Dat was een bijzonder glorierijk moment, dat ik nooit ben vergeten.

Ik vind het belangrijk om plantenkennis door te geven en te koesteren, maar zelf ben ik eerder introvert en treed dus niet zo gauw naar buiten. Alsnog deel ik graag en wil ik laten zien hoe mooi en interessant planten zijn. Wij hebben ca. 2000 verschillende planten op de kwekerij. Om een idee te geven van wat wij doen, kan iedereen meer informatie en onze sortimentslijst voor particulieren en voor de groothandel op de website kwekerijbulk.nl vinden.

We zijn sinds een aantal jaren bezig veenvrij te kweken. Ook gebruiken we geen chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest meer. Dat is soms een behoorlijke uitdaging voor het plantensortiment dat wij kweken maar we vinden het dusdanig belangrijk dat we hier zeker mee door zullen gaan.